آموزش ساده هوش مصنوعی مولد و ساخت دنیای بازی با هوش مصنوعی با بهزاد حسین عباسی

کتاب کودک همیشه ترکیبی از دو هنر بوده است: قصهای ساده و دلنشین، و تصویری که کودک را به دنیای قصه میبرد. تا چند سال پیش ساخت چنین کتابی به نویسنده، تصویرگر و ناشر نیاز داشت و ماهها طول میکشید. امروز هوش مصنوعی مولد این مسیر را کوتاه کرده است؛ مدلی که میتواند با یک جمله، قصهای متناسب با سن کودک بنویسد و برای هر صفحهاش تصویر بسازد. در این مطلب با زبان ساده میفهمیم هوش مصنوعی مولد در ساخت کتاب کودک دقیقاً چه میکند، از کجا شروع کنیم و کجا هنوز به چشم و سلیقه انسان نیاز داریم.
هوش مصنوعی مولد در ساخت کتاب کودک دو کار اصلی انجام میدهد: نخست نوشتن قصه، و دوم ساختن تصویر. مدلهای زبانی مانند چتجیپیتی و کلود میتوانند با یک درخواست کوتاه، قصهای با شخصیت، ماجرا و پایان روشن بنویسند. کافی است سن کودک، موضوع قصه و پیام آن را بگویید؛ برای نمونه، قصهای برای کودک پنجساله درباره یک روباه کوچک که یاد میگیرد وسایلش را با دوستانش قسمت کند. مدل جملات کوتاه مینویسد، کلمات دشوار را کنار میگذارد و اگر بخواهید، قصه را به صفحههای کوتاه تقسیم میکند تا هر صفحه یک صحنه داشته باشد.
کار دوم، ساختن تصویر است. مدلهای تولید تصویر مانند میدجرنی، دالای ۳ و فایرفلای ادوبی از روی توصیف متنی، تصویر میسازند. برای کتاب کودک میتوانید سبک تصویر را هم مشخص کنید: آبرنگ ملایم، نقاشی مدادشمعی، یا تصویر کارتونی رنگی. نکته مهم این است که متن و تصویر باید با هم هماهنگ باشند؛ تصویر هر صفحه باید همان صحنهای را نشان دهد که قصه در آن صفحه تعریف میکند. به همین دلیل بهتر است اول قصه کامل نوشته شود و بعد برای هر صفحه، تصویر جداگانه ساخته شود.
کتاب کودک چند ویژگی دارد که آن را برای کار با هوش مصنوعی مولد مناسب میکند. نخست، قصه کودک کوتاه است؛ کتابهای تصویری کودکان معمولاً حدود سی و دو صفحه دارند و متن هر صفحه فقط چند جمله است، پس نوشتن و بازبینی آن کار دشواری نیست. دوم، زبان کودک ساده و تکرارشونده است؛ مدل زبانی در نوشتن جملات کوتاه و ریتمدار خوب عمل میکند و تکرار کلمات کلیدی را بهخوبی مدیریت میکند. سوم، تصویر در کتاب کودک به اندازه متن مهم است و مدلهای تصویرساز امروز میتوانند در چند دقیقه دهها تصویر در سبکهای گوناگون بسازند؛ کاری که با روش سنتی ساعتها طول میکشید.
نخستین نمونههای این کار هم زود دیده شد. در ژانویه ۲۰۲۳، امار رشی کتاب کودک «آلیس و جرقه» را با کمک چتجیپیتی و میدجرنی ساخت و در آمازون منتشر کرد. این کتاب بحثهای زیادی درباره کیفیت، اصالت و آینده تصویرگری به راه انداخت، اما یک چیز را ثابت کرد: ساخت یک کتاب کودک کامل با هوش مصنوعی مولد دیگر ایدهای دور از دسترس نیست و هر پدر و مادری میتواند برای فرزندش قصهای ویژه بسازد.
اگر امروز میخواهید شروع کنید، این مسیر ساده را دنبال کنید. نخست، شخصیت اصلی و پیام قصه را مشخص کنید. شخصیت را با چند ویژگی روشن تعریف کنید؛ برای نمونه، «سارا، دختر هفتسالهای با موهای مجعد و کفشهای قرمز که از تاریکی میترسد». این توصیف ثابت، بعداً در همه تصویرها تکرار میشود تا شخصیت در همه صفحهها شبیه خودش بماند.
قدم دوم، نوشتن قصه است. از مدل زبانی بخواهید قصه را در چند صحنه کوتاه بنویسد و سن کودک را بگویید تا زبان قصه مناسب باشد. بعد قصه را خودتان بخوانید و جاهایی را که ریتم ندارد یا پیامش روشن نیست، اصلاح کنید. هوش مصنوعی پیشنویس میدهد، اما نویسنده نهایی شمایید.
قدم سوم، ساختن تصویر هر صحنه است. برای هر صفحه یک توصیف جداگانه بنویسید و در همه آنها همان توصیف ثابت شخصیت را تکرار کنید. سبک تصویر را هم در همه توصیفها یکی نگه دارید تا کتاب یکدست به نظر برسد. از هر صحنه چند تصویر بسازید و بهترین را انتخاب کنید.
قدم چهارم، کنار هم گذاشتن متن و تصویر است. ابزارهایی مانند کنوا قالبهای آماده کتاب کودک دارند و میتوانید متن هر صفحه را زیر تصویر همان صفحه بگذارید. اندازه فونت را بزرگ بگیرید و فضای خالی کافی دور متن بگذارید تا کودک راحت بخواند.
قدم پنجم، خواندن کتاب با کودک است. کتاب را با صدای بلند برای کودک بخوانید و واکنش او را ببینید؛ اگر جایی حوصلهاش سر رفت یا سؤالی پرسید، همانجا را نشانه بگذارید و در نسخه بعدی اصلاح کنید. بهترین داور کتاب کودک، خود کودک است.
هوش مصنوعی مولد در ساخت کتاب کودک محدودیتهای واقعی دارد. نخست، ثبات شخصیت است؛ مدلهای تصویرساز گاهی چهره یا لباس شخصیت را از یک صفحه به صفحه دیگر تغییر میدهند و ممکن است در یک تصویر دست یا انگشت اضافه بکشند. پس هر تصویر را پیش از چاپ یا انتشار، با دقت نگاه کنید. دوم، محتوای مناسب سن است؛ مدل گاهی کلمه یا موقعیتی میسازد که برای کودک خردسال مناسب نیست، پس متن را کامل بخوانید و اگر لازم شد، خودتان بازنویسی کنید.
سوم، کپیرایت و اصالت است. سبک یک تصویرگر زنده و مشخص را در توصیف تصویر ننویسید و تصویرهای ساختهشده را بهجای کار یک تصویرگر واقعی جا نزنید. اگر کتاب را برای فروش منتشر میکنید، قوانین پلتفرم فروش را درباره آثار ساختهشده با هوش مصنوعی بخوانید. چهارم، هوش مصنوعی احساس کودک را نمیفهمد؛ قصهای که برای کودک شما نوشته میشود باید تجربهها، ترسها و شادیهای واقعی او را در نظر بگیرد، و این را فقط شما میدانید.
ساختن کتاب کودک با هوش مصنوعی مولد، جای قصهگویی پدر و مادر را نمیگیرد؛ آن را سادهتر و در دسترستر میکند. یک قصه کوتاه برای فرزندتان، با تصویری که خودش انتخاب کرده، میتواند بهترین هدیه باشد و شروع خوبی برای یادگیری کار با هوش مصنوعی مولد.
بهزاد حسین عباسی، بنیانگذار اپراتوری هوش مصنوعی و اپراتوری ابرهوش
دستهها، آخرینها، آمار و ابزارهای کاربردی در یک نگاه.
نام کاربری یا ایمیل خود را وارد کنید
کد ۶ رقمی ارسالشده به ایمیل و رمز عبور جدید را وارد کنید.
در چند ثانیه حساب کاربری خود را بسازید
دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
ورود کاربران
خوش آمدید! لطفا وارد حساب خود شوید